|
Ο Ραμανουτζάν στο εξώφυλλο της βιογραφίας του
|
Η ογκώδης και πληρέστατη βιογραφία του, υπό τον τίτλο «Ραμανουτζάν, ο Ινδός μαθηματικός», κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Τραυλός». Ενα μεγάλο μαθηματικό μυαλό, ιδιοφυές και ταυτόχρονα αποκομμένο από την πραγματικότητα, που συνήθιζε να προσεγγίζει τα μαθηματικά με μεταφυσικό τρόπο, ο Σρινιβάσα Ραμανουτζάν ήταν ο σπουδαιότερος Ινδός μαθηματικός της χιλιετίας κι εδώ καταγράφεται η ιστορία της μπερδεμένης και βασανισμένης ζωής του. Δύο άλλοι μαθηματικοί συνυπάρχουν μαζί του στη σημερινή ενότητα: ο βραβευμένος Βρετανός Μάρκους Ντι Σοτόι, ο οποίος, παράλληλα με την παράθεση των απόψεών του για την επιστήμη των μαθηματικών, επιχειρεί να προσεγγίσει το φαινόμενο της ιδιοφυΐας του Ινδού συναδέλφου του, ενώ ο Γκ. Χ. Χάρντι, ένα από τα λαμπρότερα μαθηματικά μυαλά όλων των εποχών, ο δάσκαλος του Ραμανουτζάν, ήταν εκείνος που στήριξε όλες τις προσπάθειές του, εξωθώντας όμως συχνά τον Ινδό προστατευόμενό του στα όρια της φυσικής αντοχής του, η οποία, δυστυχώς, δεν ήταν μεγάλη...
Το βιβλίο του «Η μουσική των πρώτων αριθμών» (εκδ. «Τραυλός») είναι ένα παγκόσμιο μπεστ-σέλερ και όχι άδικα, αφού ο Μάρκους Ντι Σοτόι θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους εκλαϊκευτές της μαθηματικής επιστήμης. Απλός στον λόγο του, με εύστοχα παραδείγματα και διασκεδαστικές περιγραφές, ο 43χρονος Βρετανός κάνει τα μαθηματικά προσιτά στο ευρύ κοινό.
Ο Μάρκους Ντι Σοτόι ζει στο Λονδίνο με την οικογένειά του, παίζει ποδόσφαιρο και τρομπέτα, υποστηρίζει φανατικά την Αρσεναλ, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ενώ είναι και επίσημο ερευνητικό μέλος της Βασιλικής Εταιρείας.
Είναι ο μαθηματικός λιγάκι Ντόριαν Γκρέι; Υπό την έννοια ότι δεν μπορεί να συμβιβαστεί με το γήρας, το οποίο σημαίνει ταυτόχρονα την απώλεια της μαθηματικής έμπνευσης και των πρωτότυπων ιδεών;
|
O Βρετανός μαθηματικός Μάρκους Ντι Σοτόι δεν γράφει μόνο για τη «Μουσική των πρώτων αριθμών» (εκδ. «Τραυλός»), αλλά ασχολείται ενεργά με το... σπορ, παίζοντας τρομπέτα
|
«Σίγουρα η αθωότητα της νιότης αποτελεί ένα σημαντικό όπλο για να "επιτεθείς" στα δύσκολα μαθηματικά προβλήματα. Σαν τον ανόητο αθώο στο "Πάρσιφαλ", ο οποίος δεν γνώριζε τι θα πει φόβος, ο νεαρός ερευνητής μπορεί μερικές φορές να προσεγγίσει ένα πρόβλημα χωρίς το βάρος της αποτυχίας των προηγούμενων γενεών. Νομίζω ότι αυτό ήταν το βασικό όπλο του Ινδού μαθηματικού, του Ραμανουτζάν. Αντίκριζε ένα πρόβλημα και θεωρούσε ότι ήταν ικανός να το λύσει, χωρίς να κάνει δεύτερες σκέψεις, να φοβάται ότι μπορεί να αποτύχει.
Αλλά στην πορεία έχει συσσωρευτεί τόσο πολύ υλικό, το οποίο κάποιος οφείλει να επεξεργαστεί πριν ξεκινήσει ένα νέο ταξίδι για μια μαθηματική ανακάλυψη, με αποτέλεσμα, στις μέρες μας, η εμπειρία να μετράει εξίσου πολύ. Πολλοί μαθηματικοί διασκεδάζουν να μαθαίνουν για νέες ανακαλύψεις ακόμη κι αν έχει περάσει η περίοδος της ακμής τους. Η επιθυμία να είσαι "εκεί" και να μπορείς να δεις ένα σπουδαίο πρόβλημα, όπως η υπόθεση του Ρίμαν, να λύνεται, ακόμη κι αν δεν το έχεις λύσει εσύ, έχει κρατήσει ζωντανούς και δραστήριους πολλούς μαθηματικούς».
Υπήρξε κάποιος μαθηματικός του οποίου η προσωπικότητα «σας ταιριάζει» περισσότερο από τους υπόλοιπους;
«Ο Χάρντι είναι ένας από τους μαθηματικούς ήρωές μου. Διαβάζοντας την "Απολογία ενός μαθηματικού" («Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης») όταν ήμουν μαθητής, άλλαξε η ζωή μου.
Η πίστη του στα μαθηματικά, ως μια δημιουργική πράξη γεμάτη ομορφιά, είναι παρόμοια με τη δική μου οπτική στο θέμα. Επίσης τρέφω μεγάλο θαυμασμό για τις προσπάθειές του να επικοινωνήσει μ' ένα ευρύτερο κοινό πέρα από τον απομονωμένο πύργο της Ακαδημίας, κάτι το οποίο επιχειρώ κι εγώ με το βιβλίο μου.
Ενας άλλος ήρωάς μου από τον χώρο των μαθηματικών είναι ο Αντρέ Βέιλ. Αγαπούσε τις γλώσσες όσο και τα μαθηματικά. Επίσης η ζωή του διαβάζεται σαν το καλύτερο θρίλερ: συνελήφθη σαν κατάσκοπος στη Φινλανδία, παρ' ολίγον να εκτελεστεί και, εν συνεχεία, απέδειξε το σπουδαίο του θεώρημα, ενώ ήταν στη φυλακή, περιμένοντας να δικαστεί στη Γαλλία».
Η καταγωγή ενός μαθηματικού (αν είναι Αμερικανός, Ευρωπαίος, Αραβας) επηρεάζει σε κάποιο βαθμό τη μέθοδο των αποδείξεών του; Με ποιον τρόπο το πνεύμα ενός πολιτισμού, από τον οποίο ένας μαθηματικός προέρχεται, καθορίζει τη φύση ή το στιλ της δουλειάς του;
«Τα μαθηματικά υπερβαίνουν τα εθνικά και πολιτιστικά σύνορα. Και όσο για τους μαθηματικούς, αυτοί είναι μέρος μιας μεγάλης νομαδικής φυλής. Συνέρχονται ετησίως σε διάφορες διασκέψεις για να ανταλλάξουν τις ιστορίες τους και μετά χωρίζουν για να ακολουθήσουν τους δικούς τους, ξεχωριστούς πάλι, δρόμους. Ωστόσο, πιστεύω ότι όντως οι διαφορετικές κουλτούρες παράγουν διαφορετικά στιλ μαθηματικών. Τα γαλλικά μαθηματικά του 20ού αιώνα έχουν έναν πολύ αυστηρό και απαγορευτικό χαρακτήρα, όπως η αντίστοιχη αρχιτεκτονική.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το αγγλοσαξονικό στιλ των μαθηματικών, το οποίο συχνά βρίσκει τα αιρετικά και περίεργα παραδείγματα σε ένα θέμα περισσότερο ενδιαφέροντα από κάποια μεγάλη θεωρία. Επίσης, τα μεγάλα πνευματικά "ανοίγματα" που έγιναν στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας τον 19ο αιώνα ήταν αποτέλεσμα της νεο-ανθρωπιστικής θεωρίας που κυριαρχούσε στη Γερμανία εκείνη την εποχή».
Υπάρχουν κάποιοι αριθμοί τους οποίους «αγαπάτε» περισσότερο;
«Πριν γράψω το βιβλίο μου για τους πρώτους αριθμούς, όχι. Ωστόσο, από τη στιγμή που άρχισα να το γράφω, απέκτησα κάποιες εμμονές με τους πρώτους. Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στην προσπάθειά μου να ζωντανέψω αυτούς τους αριθμούς στα μάτια τρίτων.
Ετσι, άρχισα να παρατηρώ ότι η ζωή μου είναι υπερχειλισμένη από πρώτους αριθμούς: μένω σε ένα σπίτι με τον αριθμό 53, πρώτος. Το τοπικό λεωφορείο μου έχει το νούμερο 73, πρώτος κι αυτός. Παίζω ποδόσφαιρο, φορώντας τη φανέλα με το νούμερο 17. Και με όλα αυτά, έχω αρχίσει να αισθάνομαι μεγάλη συμπάθεια για τον Ινδό μαθηματικό Ραμανουτζάν, ο οποίος κάποτε είπε ότι κάθε αριθμός ήταν και προσωπικός του φίλος».
Ως διάσημος μαθηματικός, πιστεύετε ότι η Αρσεναλ θα καταφέρει να ξεπεράσει την Τσέλσι και τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και να κατακτήσει τελικά το Πρωτάθλημα της Πρέμιερ Λιγκ; Επίσης, ποιες είναι οι μαθηματικές πιθανότητες της Αγγλίας να κερδίσει το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο το καλοκαίρι του 2010 στην Ν. Αφρική;
«Το ποδόσφαιρο είναι η θρησκεία μου και δεν έχει να κάνει με τον ορθολογισμό. Η θρησκεία βασίζεται στην πίστη. Οπότε ασφαλώς και πιστεύω ότι η Αρσεναλ θα ξεπεράσει την Τσέλσι και τη Γουνάιτεντ και θα κατακτήσει το Πρωτάθλημα - μέχρι βέβαια τα μαθηματικά να μου αποδείξουν ότι έκανα λάθος... Οσο για την Εθνική Αγγλίας, δεν το βλέπω πολύ πιθανό να κατακτά το Παγκόσμιο Κύπελλο. Παραείναι πολλοί οι παίκτες από την Τσέλσι και τη Γιουνάιτεντ που παίζουν στην Εθνική για να επιτευχθεί ένας τόσο υψηλός στόχος...».
Πηγή: Ελευθεροτυπία (http://archive.enet.gr/online/online_print?id=91605164,99376684,12469996)
